Het leed dat keuze heet

 Luxe of Zuinig heeft een dilemma die zijn naam eer aan doet. Nu ik mijn eigen onderneming ben gestart was het ook tijd om te investeren in een fatsoenlijke nieuwe computer. Want ik werk momenteel op mijn 13 jaar oude laptop die echt voor de meeste taken traag begint te worden. Hoe nu verder?

Grootse plannen

Ik had grootse plannen en wilde dan ook een aanzienlijk bedrag gaan investeren in een nieuwe computer om mijn werkzaamheden te gaan doen. Voor wat dan? Ik wilde namelijk lokaal AI modellen gaan trainen en beschikbaar stellen zodat ik mijn werk "makkelijker" kan doen met analyseren. Daarvoor heb je behoorlijk potente hardware nodig wat uiteraard niet lukt met mijn laptop uit 2013. 
Maar probleem is dat AI nog in opkomst is en er een geheugen tekort is waardoor de prijzen skyhigh zijn geworden. Mijn idee was namelijk om zelfbouw te doen waarmee ik later kan uitbreiden op mijn eigen voorwaardes en dus een toekomstgeschikt systeem zou kopen. Maar de prijs ging snel richting de € 4000+ wat ik te gek vond worden. 

Wat dan?

De meeste bang voor buck is door die geheugen crunch Apple. Dat klinkt gek want Apple staat niet bekend als goedkoopste, maar doordat zij lange termijn contracten hebben kunnen ze nog "goedkoop" spullen aanbieden en daarbij komt dat ze met hun apple silicon een zeer goede prestatie leveren zeker in combinatie met hun macos. 

Hun nieuwste chipset (de M5) zit in de macbooks verwerkt, maar eigenlijk wil ik geen laptop aangezien ik die niet nodig heb. Ik heb een Ipad Pro (met M5) die prima functioneert voor als ik op pad ga en waar ik alles mee kan doen wat ik bij iemand thuis, op vakantie of ergens anders moet doen. Uitwerken van zaken doe ik toch niet erop en daarom week ik snel uit richting de mac mini of mac studio.

Het probleem, probleem is overigens een groot woord, is dat deze nog werken met de M4 chip. De verwachting was dat in juni de M5 chip aangeboden zou gaan worden. Maar helaas het mocht niet zo zijn. In tegenstelling tot dat gebeurde het tegenovergestelde.

De geheugenopties van zowel de mac mini als de mac studio werden kleiner gemaakt.... De beoogde mac mini met 64 GB geheugen was niet meer bestelbaar. De mac studio had dit nog wel beschikbaar maar dan tegen aanzienlijk hogere prijzen, maar nog altijd goedkoper dan zelfbouw.

En daar kwam ook nog de klapper bovenop dat ook apple mee moet gaan doen aan de prijsverhogingen waarbij er zomaar minimaal € 250 of meer gevraagd gaat worden voor hetzelfde wat exponentieel door gaat op hogere geheugen aantallen.

Alternatieven

Tja dan moet je opeens schakelen want dit gaat precies de andere kant op qua verwachtingspatroon. Wat zijn mijn opties?

1. Laptop houden tot betere tijden?

2. Toch een Air of Macbook kopen?

3. Kijken chinese mini-pc's

4. Marktplaats

Ik besloot optie drie te onderzoeken, maar stopte daar vrij snel mee. Zelfs daar zijn courante modellen met geen gekke specs rond de €800 - €1200. Terwijl je dan ook aardig wat jaren achterliep.

Optie 4 dan. Marktplaats, maar daar vond ik weinig speciale prijzen voor mac's bovendien is er veel oplichting en had ik daar geen trek in. 
Een zakelijke refurbished pc dan? Dat kon werken, want ik heb mijn server ook gekocht voor €75 wat echt meer dan prima hardware was toen. Maar ook daar geldt hetzelfde. Tenzij ik kies voor een model die 6 jaar oud is betaal je nog zo €400-500. De andere optie is een nog simpelere pc te nemen met een N150. Zelfs die is sneller dan mijn huidige laptop. Maar probleem is dat je daar met 1 of 2 jaar weer op hetzelfde niveau zit qua frustratie. Je kan er nog steeds niet meer mee dan ik nu kan. En met €300-€400 is het ook nog steeds niet super goedkoop.

Het is echt absurd gewoon wat duur hardware is geworden. 

Verwachtingen

Hiermee komt er ook een stukje besef. Ik dacht dat ik slim was door te wachten op de specificaties die ik wilde en daarmee in 1x een slag te slaan om klaar te zijn voor de komende 10 jaar. Maar de realiteit is gewoon dat de prijzen van nu 6x over de kop zijn gegaan waardoor je nu een keus moet maken tussen veel te veel geld uitgeven of accepteren dat je mindere hardware kan kopen voor hetzelfde bedrag en dus teleurgesteld zijn. 

Daarnaast verwacht ik niet dat de geheugen markt de komende 1 tot 2 jaar veel gaat verbeteren. Dat zal langer op zich gaan wachten. Gezien ik mij echt irriteer aan mijn hardware en het echt "net" past. Moet ik nu wel in actie komen want het gaat er niet veel beter op worden.

Knoop doorgehakt

Daarom heb ik mijn eisen verlaagd. Als ik puur zakelijke dingen wil doen, dit voor de komende 5 jaar zonder problemen wil doen met ondersteuning en gewoon goede hardware voor een acceptabele prijs. Kon ik maar tot 1 conclusie komen.

Het moet de Mac Mini Base oplossing worden die ruim, ruim ruiiimm voldoende is om te voldoen aan mijn verwachtingen en eisen. Ik red het nu met wat kunst en vliegwerk met de 13 jaar oude laptop. Dan switchen naar een M4 is bijna 10x sneller dan wat ik nu heb staan. Daar kan ik dus veel en veel meer mee doen en zal voor de komende 5+ jaar prima dienst kunnen doen tot het hele AI geweld weer langzaam gaat dalen of er meer productie capaciteit komt. En tegen die tijd is het speelveld weer compleet anders en mijn eisen waarschijnlijk ook.

Door hiervoor te kiezen heb ik een goedkope Mac mini a €849, met zeer courante hardware voor al mijn taken die ik wil behalve het AI gedeelte. Dat laatste kan ik dan oplossen met, indien ik dat vereis, een abbonnement op een frontier model zodat ik ook nog eens betere resultaten eruit kan halen voor een fractie van de prijs.

Hiermee heb ik toch weer voldaan aan mijn username. Luxe of Zuinig of beter gezegd, Luxe en Zuinig in dit geval.

Update 25/06/2026
Vandaag is het nieuws geweest dat Apple de prijzen daadwerkelijk heeft verhoogd. Als ik hetzelfde zou willen zou dit mij 220 euro meer kosten..... Met andere woorden. Precies op tijd gekocht!